OWP Trzcianka

Jak udokumentować zwrot towarów

Niekiedy zdarza się, że zakupiony towar jest zwracany do sklepu. Jak się okazuje, sprzedawca może mieć problem z rozliczeniem tego zwrotu, jeśli zakup został udokumentowany jedynie paragonem z kasy fiskalnej. Między podatnikami a organami podatkowymi istnieje spór co do zakresu obowiązków sprzedawcy w takiej sytuacji.

Organy podatkowe uważają, że sprzedawca nie tylko ma obowiązek zażądać od nabywcy zwrotu wystawionego paragonu, musi też uzyskać od klienta oświadczenie, w którym potwierdzi on zwrot towaru. Oświadczenie to powinno zawierać dane osobowe kupującego, w tym numer jego dowodu osobistego. Ma ono, zdaniem przedstawicieli aparatu skarbowego, pozwolić na zidentyfikowanie stron czynności prawnej oraz potwierdzenie zaistnienia zwrotu. Tymczasem sprzedawcy nie mogą w praktyce wyegzekwować takich oświadczeń od swoich klientów. Sprzeciw podatników budzi też to, że organy podatkowe żądają od nich dopełnienia wymogów, które nie wynikają z obowiązujących przepisów. Nie biorą przy tym pod uwagę możliwości zakupu towaru w sposób anonimowy, bez ujawniania przez kupującego danych osobowych.

Różnice poglądów w tak, wydawałoby się, błahej sprawie niosą ze sobą poważne konsekwencje. Nieuznanie przez organy podatkowe sposobu dokonania zwrotu towaru skutkuje wydaniem decyzji o zaniżeniu podatku dochodowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego oraz decyzji o zaniżeniu należnego VAT od dokonanej sprzedaży.

Aby wyjaśnić zaistniałe rozbieżności, przeanalizujmy przepisy odnoszące się do obowiązku dokumentowania "sprzedaży paragonowej" oraz sposobów dokonywania korekt.

Przepisy milczą, a urzędnik wymaga

Przepisy nie regulują sposobu dokonywania ani też dokumentowania zwrotu towarów przez osoby fizyczne, gdy jedynym dowodem zakupu jest paragon wydrukowany przez kasę fiskalną. Paragraf 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ministra finansów z 4 lipca 2002 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy fiskalne, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników (DzU nr 108 poz. 948) wskazuje wyłącznie na istnienie obowiązku rejestracji sprzedaży w kasie oraz wydruku tego paragonu.

Jedynie w odniesieniu do sprzedaży potwierdzonej fakturą VAT § 41 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ministra finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 27, poz. 268 ze zm.) zobowiązuje wyraźnie podatnika do udokumentowania zaistniałego zwrotu, przez wystawienie faktury korygującej potwierdzającej dokonanie czynności. Faktura ta jest jednocześnie dowodem złożenia oświadczenia woli potwierdzającego zwrot towaru.

Klient chce być anonimowy

W przypadku "sprzedaży paragonowej" kupujący nie ma obowiązku ujawnienia swych danych osobowych. Skoro więc ustawodawca dopuszcza możliwość dokumentowania sprzedaży jedynie przez potwierdzenie daty, oznaczenia towaru i jego wartości, bez podawania personaliów osoby kupującej, takie same zasady powinny dotyczyć zwrotu towaru. Tym bardziej że, jak już wspomnieliśmy, przepisy podatkowe nie określają obowiązków sprzedawcy związanych z dokumentowaniem tego zdarzenia.

Żaden z aktów prawnych regulujących zasady opodatkowania nie nakłada też na podatnika obowiązku ujawnienia oraz żądania od kontrahenta ujawnienia w takiej sytuacji numeru dowodu tożsamości (jeśli ustawodawca wymaga podania takich danych, czyni to wprost, jak np. w przypadku zwrotu podatku podróżnym, gdy obowiązek "wylegitymowania się" dotyczy jedynie obcokrajowców chcących odzyskać zapłacony VAT).

Nie można także bagatelizować przepisów o ochronie danych osobowych. Art. 23 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych wyraźnie wskazuje sytuacje, w których możliwe jest żądanie podania takich danych. Nie ma wśród nich czynności rejestrowanych przez kasę fiskalną

Dowód - stan magazynu

Argumentując konieczność udokumentowania zwrotu, organy podatkowe powołują się często na art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Zgodnie z jego treścią: "obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, upustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów oraz zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur". Gramatyczna wykładnia tego przepisu pozwala stwierdzić, iż obowiązek udokumentowania odnosi się wyłącznie do udzielonych rabatów i nie ma bezpośredniego zastosowania do zwróconych towarów.

Brak bezpośredniego obowiązku dokumentowania zaistniałych zwrotów towarów nie oznacza, iż nie są one w żaden sposób udokumentowane. Zwrócony towar zostaje bowiem wpisany na "stan magazynowy" (co łatwo skontrolować). Jego fizyczne występowanie jest wystarczającym dowodem zaistnienia tego zdarzenia.

źródło : Rzeczpospolita