Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz następujące osoby fizyczne:
mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.
wykonujące czynności, o których mowa w art. 16 (czyli czynności maklerskich, czynności wynikających z zarządzania funduszami powierniczymi, czynności wynikających z umowy agencyjnej lub zlecenia, pośrednictwa, umowy komisu lub innych usług), lub
na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie odrębnych przepisów importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone w części lub w całości albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną, lub
uprawnione do korzystania z procedury celnej obejmującej uszlachetnianie czynne, odprawę czasową, przetwarzanie pod kontrolą celną, w tym również osoby, na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, zostały przeniesione prawa i obowiązki związane z tymi procedurami, lub
mające siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu za granicą, jeżeli wykonują czynności, o których mowa w art. 2, osobiście lub przez osobę upoważnioną albo przy pomocy pracowników bądź przy wykorzystaniu zakładu lub urządzenia służącego działalności produkcyjnej, handlowej lub usługowej, lub
będące usługobiorcami usług pochodzących z importu.
Zgodnie ze wspomnianym art. 2 ustawy czynności podlegające opodatkowaniu to po pierwsze sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz eksport i import towarów lub usług. Przepisy te stosuje się również do następujących czynności:
świadczenia usług oraz przekazania lub zużycia towarów na potrzeby reprezentacji albo reklamy,
przekazania przez podatnika towarów oraz świadczenia usług na potrzeby osobiste podatnika, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, a także zatrudnionych przez niego pracowników oraz byłych pracowników,
zamiany towarów, zamiany usług oraz zamiany usługi na towar i towaru na usługę,
wydania towarów lub świadczenia usług w zamian za wierzytelności,
wydania towarów lub świadczenia usług w miejsce świadczenia pieniężnego,
dostarczenia produktów rolnych na podstawie umowy kontraktacji,
darowizn towarów nie wymienionych w pkt. 2 (czyli nie wynikających z eksportu i importu),
świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez pobrania należności,
wydania towarów lub świadczenia usług w zamian za czynności nie podlegające opodatkowaniu,
towarów, o których mowa w art. 6a, czyli towarów własnej produkcji oraz towarów, które po nabyciu nie zostały odprzedane, w przypadku rozwiązania spółki prawa cywilnego lub handlowego nie mającej osobowości prawnej albo zaprzestania przez podatnika będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązanego, na podstawie odrębnych przepisów do zawiadomienia właściwego organu o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej.
Wszystkie te czynności podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa czy też nie.
Stosownie do art. 3 ustawy przepisów tych nie stosuje się do:
sprzedaży przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans,
wydania towarów na podstawie umowy użyczenia,
działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, podlegającej opodatkowaniu podatkiem od gier na zasadach określonych w odrębnej ustawie,
czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
